GEN TAM OLARAK NEDİR

BUGÜN SİZLERLE İLK BLOG YAZIMI PAYLAŞIYORUM

Başladığım bu yolculukta bir bilimsever olarak önce kendimi geliştirmek sonra araştırmalarımı, öğrendiklerimi, edindiğim yeni bilgileri sizlerle paylaşmak istiyorum. Sizler de yazılarımı okuduğunuzda olumlu ya da olumsuz bütün eleştirilerinizi yazabilir, benim göremediğim ve sizlerin farkettiği eksiklikleri söyleyebilirsiniz.

GEN NEDİR?

İnsan doğası gereği meraklıdır ve hep merak etmiştir bazı şeyleri. Eminim ki soracağım sorular birçoğunuzun da aklına gelmiştir bir aralar. Mesela saçlarımızın nasıl uzadığını veya nasıl kel olduğumuzu , göz bebeklerimizin neden siyah olduğunu; hepimizin iki eli, iki ayağı, iki gözü, bir burnu olduğu halde birbirimizden neden çok farklı göründüğümüzü...

Bu sorulara vereceğimiz cevapların en temelinde ne olduğunu tahmin etmişsinizdir belki: GENLERİMİZ tabii ki. Çıplak gözle görmemizin imkansız olduğu küçücük genlerimiz. Şimdi gelgelelim akıllardaki o soruya: GEN TAM OLARAK NEDİR?

''Almanca gen "canlılarda kalıtımı düzenleyen hücre birimi" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1866 Gregor Mendel, Avst. biyolog.) Almanca sözcük Eski Yunanca génos γένος "soy, ırk, zürriyet" sözcüğünden türetilmiştir.''(1) (etimolojiturkce, 2012).

Aoife McLysaght bir konuşmasında ''Gen DNA'nın protein kodlayan bölümüdür.'' diyor (2)(The Royal Institution, 2014). Daha iyi anlaşılması için biraz açalım bu cümleyi. Gen hücreye özgü bir protein ya da özel bir tip RNA sentezinin komutunu veren bir nükleotid dizisidir.

Ama genler sadece protein üretmek için kullanılmaz. Gen kalıtsal bilgi birimidir de ayrıca. Yani annemizden ve babamızdan bizlere aktarılan, birçok şeye etkisi olduğu kadar dış görünüşümüzü de belirleyen bilgi birimidir. DNA'mızın üzerinde yer alan genlerimiz hücrelere nasıl işlev göreceğini, hangi genlerin dış görünüşümüzde etkili olması gerektiğini ya da dış görünüşümüzde ortaya çıkmaması gerektiğini söyler. Kalıtsal dış görünüşümüze de ''KARAKTER'' denir. Karakterlerimiz ebeveynlerimizden aldığımız saç şeklimiz, ten rengimiz, göz rengimiz...

















Bilindiği üzere insanların bir hücresinde 46 tane DNA iplikçiği yani kromozom vardır. Her bir kromozomumuz nükleotit denilen milyonlarca küçük parçadan oluşmuştur. Nükleotitler: Cytosine (sitozin), Guanine (guanin), Thymine (timin) ve Adenine (adenin) olarak adlandırılmıştır. Kısaca C, G, T, A olarak gösterilir. Genlerimiz, bu nükleotitlerin kendi aralarında farklı şekillerde dizilmesiyle bizi diğer insanlardan farklı kılan özelliklerimizin ortaya çıkmasını sağlıyor.



PEKİ GENOM NEDİR?

Genom bir canlının genetik bilgilerinin tamamıdır. Her genom ait olduğu canlının oluşumu ve gelişimi için gereken bilgilere sahiptir. Vücudumuzdaki milyonlarca hücrenin her birinde o hücrenin hangi görevi göreceğinin bilgisi vardır. Biraz da kullanma kılavuzu gibi. Bu bilgilere genom diyoruz ve vücudumuzun her bir hücresinde bu bilgilerin tamamı bulunuyor. Mesela kalbimizdeki, gözlerimizdeki, derimizdeki her bir hücrenin içinde. O zaman akıllara bir soru takılıyor:

Her bir hücremizde aynı bilgiler bulunuyorsa pembe renk neden gözlerimizde değil de dudaklarımızda?


KAYNAKLAR


(1)etimolojiturkce. (2012). Gen. https://www.etimolojiturkce.com/kelime/gen#:~:text=Almanca%20gen%20%22canl%C4%B1larda%20kal%C4%B1t%C4%B1m%C4%B1%20d%C3%BCzenleyen,s%C3%B6zc%C3%BC%C4%9F%C3%BCnden%20t%C3%BCretilmi%C5%9Ftir.%20genetik%20maddesine%20bak%C4%B1n%C4%B1z.

(2)The Royal Institution. (2014). Aoife. https://youtu.be/BJm

Görüşmek üzere...


125 görüntüleme8 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör

spikegen.tr@gmail.com

Tüm hakları saklıdır.

  • Instagram
  • Twitter
  • LinkedIn Sosyal Simge
  • YouTube
  • Facebook